عملیات پایش و آسیبشناسی نمای تاریخی مدرسه میرزا جعفر در حرم مطهر رضوی، با هدف بررسی وضعیت کاشیها، جدارهها و دیگر اجزای معماری این بنای تاریخی، به همت سازمان عمران و نگهداری حرم مطهر رضوی آغاز شد.
به گزارش روابط عمومی سازمان عمران و نگهداری حرم مطهر رضوی، در این مرحله از اقدامات حفاظتی، با نصب داربست در اضلاع داخلی حیاط مدرسه میرزا جعفر، امکان بررسی دقیقتر وضعیت نما و اجزای آن فراهم شده است تا میزان و نوع آسیبهای موجود شناسایی و برای هر بخش، شیوه مناسب مداخله تعیین شود.
در جریان این پایش، وضعیت کاشیهای نما و جدارهها به صورت دقیق مورد بررسی قرار میگیرد و ضمن شناسایی بخشهای قدیمی و اصیل، مرمتهای متأخر انجامشده در ادوار گذشته نیز ارزیابی میشود تا میزان موفقیت و کیفیت این مداخلات مشخص شود.
همچنین در این بررسیها مشخص خواهد شد که کدام بخشها نیازمند مرمت اساسی هستند و در چه قسمتهایی میتوان با حداقل مداخله، وضعیت موجود را تثبیت و از ادامه روند آسیب جلوگیری کرد.
مدرسه میرزا جعفر از بناهای تاریخی دوره صفویه در مشهد است که در سال ۱۰۵۹ هجری قمری احداث شده و به نام واقف آن، میرزا جعفر، شهرت یافته است. این مدرسه که از بناهای تاریخی واقع در محدوده حرم مطهر رضوی به شمار میرود، امروزه در شمال صحن انقلاب اسلامی و غرب بست شیخ طبرسی قرار گرفته و بخشی از مجموعه دانشگاه علوم اسلامی رضوی است.
نمای این بنای تاریخی از جمله عناصر ارزشمند معماری آن محسوب میشود و کاشیهای بهکاررفته در آن عمدتاً از نوع معرق و در بخشهایی نیز هفترنگ است؛ از همین رو بررسی دقیق وضعیت کاشیها و نحوه اتصال و پایداری آنها از اهمیت ویژهای برخوردار است.
در جریان عملیات پایش، چنانچه کاشی یا بخشی از نما دارای شرایط اضطراری از جمله لقشدگی و احتمال ریزش باشد، اقدامات حفاظتی و مرمتی ضروری به صورت فوری انجام خواهد شد. همچنین در بخشهای مورد نیاز، سونداژهای لازم برای شناخت وضعیت لایهها و بررسی دقیقتر ساختار و مصالح انجام میشود.
این مرحله از عملیات حدود سه هفته به طول خواهد انجامید و پس از تکمیل بررسیها، نتایج برای طرح و دریافت تأیید در کارگروه مرمت ارائه خواهد شد. در صورت تأیید، عملیات مرمت بخشهایی از نما و کاشیهای آسیبدیده، متناسب با نتایج آسیبشناسی و میزان نیاز هر قسمت، آغاز میشود.
هدف از این فرآیند، پیش از هرگونه مداخله گسترده، شناخت دقیق وضعیت موجود و تعیین میزان مداخله مورد نیاز است تا اقدامات مرمتی با رعایت اصول حفاظت از میراث معماری و حفظ اصالت تاریخی این بنای ارزشمند انجام شود.